Blogivia

Zuid-Amerikaans voetbalcommentaar is geweldig: het weerspiegelt perfect de passie en de latino-manier van voetbal beleven. Met een Top5 breng ik ode aan de voetbalterminologie die de Zuid-Amerikaanse reporters gebruiken voor bij hun verslaggeving.

1. ¡GOOOOOOOOOOL!: deze langgerekte uitroep is door Rik de Saedeleer ook in België beroemd geworden. Zuid-Amerikaanse commentatoren herhalen en rekken deze uitroep bij een doelpunt naargelang a) de belangrijkheid van de wedstrijd, b) de schoonheid van het doelpunt en c) de scorende ploeg. Punt c heeft te maken met de nationaliteit van de commentator bij internationale wedstrijden: een Argentijnse commentator zal zijn ¡GOOOOOOOOOOOOL! bijvoorbeeld achterwege laten als de Argentijnse nationale ploeg in het verlies wordt gespeeld door een ander land of als een Argentijnse club dreigt uitgeschakeld te worden in de Copa Libertadores. Als het een mooi doelpunt betreft kan de ‘gol’ vervangen worden door ‘golazo’, wat letterlijk ‘grote goal’ betekent.
2. Toques: dit zijn baltoetsen en van groot belang in het Zuid-Amerikaanse voetbal. Een simpele binnentikker kan ook een ‘golazo’ zijn als de scorende ploeg de bal, alvorens die in het net te deponeren, de bal een dertigtal keer heeft rondgespeeld. Niet zelden wortdt op TV een doelpunt getoond met alle voorafgaande ‘toques’ in fastforward en met een teller die het aantal ‘toques’ bijhoudt.
3. Pared: letterlijk is dit een muur of wand, maar zo wordt een één-twee genoemd in het Spaans.
4. Chilena: letterlijk een Chileense, maar eigenlijk een omhaal. De oorsprong van de uitdrukking is niet helemaal duidelijk, maar in het begin van de twintigste eeuw zouden een paar Chileense spelers de beweging hebben geïntroduceerd in Argentinië en Spanje. Wordt ook bicicleta of fiets genoemd. Andere manieren om de bal te beroeren: ‘una palomita’ (een duifje, een kopduikvlucht), ‘a tres dedos’ (met drie tenen, of buitenkant voet).
5. Apodos: bijnamen. Enorm veel spelers worden met een bijnaam aangeduid. ‘El Loco’ (De Gek, dikwijls iemand die zijn doelpunten op een originele manier viert), ‘La Brujita’ (Het Heksje, Juan Sebastian Veron), ‘La Pulga’ (De Vlo, Leonel Messi), ‘El Mono’ (De Aap, dikwijls een keeper), ‘El Principe’ (De Prins, vaak een kleine, vaardige speler) en ‘El Tanque’ (De Tank, zonder uitleg) zijn enkele voorbeelden.

President Evo Morales zal op 28 februari Belgisch grondgebied aandoen. Zijn bezoek aan de Verenigde Staten van volgende week heeft hij afgezegd omdat hij zijn aandacht wil richten op de overstromingen die Bolivia al een paar weken teisteren. Maar zijn afspraak met Europese-Commisievoorzitter (hoe schrijf je dat in hemelsnaam?) Barosso zegt hij niet af en dus zal hij volgende donderdag door Brussel kruisen. Een prijs voor wie hem spot!

Gisteren stond ik op met koorts en omdat Daniela, die bij ons achterin woont, al een paar dagen te kampen heeft met dengue ben ik maar meteen naar de dokter gegaan. En ja hoor, hij vertelde mij dat ik hoogstwaarschijnlijk ook dengue had opgelopen.

Dengue is een virus dat wordt overgedragen door een klein mugje dat je kan herkennen aan de witte stippen. Het meest herkenbare symptoom van de ziekte is koorts, die in pieken komt en gaat en soms kan dengue ook gepaard gaan met hoofdpijn, darmproblemen en bloedingen. Gelukkig ben ik hiervan tot nu toe gespaard gebleven en blijft het bij mij bij koortsgolven.

Er bestaan geen medicijnen tegen dengue en de ziekte duurt zo’n 6-7 dagen. Het zal een rustig weekje worden…

Op de website van 11.11.11 (www.11.be) staat een aankondiging in verband met inleefstages die Volens aanbiedt in landen in het Zuiden. Hier volgt de aankonding:

Volens biedt je de mogelijkheid om deel te nemen aan een van de projecten van haar partnerorganisaties in het Zuiden. De inleefstages hebben niet in de eerste plaats de bedoeling om “te werken”. Ze willen de kans bieden andere culturen beter te begrijpen, het dagelijkse leven van de plaatselijke bevolking te beleven en hun weerbaarheid te waarderen.

We verwachten van de deelnemers een geëngageerde interesse voor vreemde culturen en een bewogenheid voor de ontwikkelingsproblematiek. De inleefstages richten zich tot gemotiveerde en sociaal geëngageerde personen (25 tot 45 jaar) met al enige werkervaring in België. De inleefstages zijn niet geschikt als stage in het kader van een opleiding.

We bieden stagemogelijkheden rond diverse activiteiten en in verschillende landen. Het aanbod verschilt van jaar tot jaar. Deze individuele inleefstages gaan elk jaar door tussen april en december. Ze duren bij voorkeur 3 maanden (minstens 6 weken).

Voorbereiding:

De kandidaten nemen verplicht deel aan twee voorbereidende weekends. Tevens zal een voorbereidend werkje moeten gemaakt worden over het land, project, soort stage, e.d. m. Een goede kennis van de taal van het betrokken land is vereist.

Na de stage:

Na afloop van de inleefstage wordt een evaluatieweekend gehouden;
de stagiair maakt een kort verslag over zijn/haar stage en komt dit persoonlijk toelichten.

Budget:

Volens staat in voor de organisatie van de voorbereidende weekends en het evaluatieweekend. Deelname hieraan is kostenloos.
De stagiair staat zelf in voor de kosten van vlucht, verblijf en verzekeringen.
Verblijven bij een gastgezin of bij de coöperant is meestal mogelijk.
In uitzonderlijke gevallen kan Volens een kleine tussenkomst voorzien.

Hier kan je meer lezen, hier vind je het aanbod aan stages voor 2008 (er zijn ook stage bij Callecruz, de organisatie waar Sara hier in Santa Cruz voor werkt!) en zo stel je je kandidaat (deadline: 14 maart).

Enkele weken geleden arriveerde Alex op mijn kantoor, een Amerikaanse beursstudent. Hij ging een paar maanden sociologisch onderzoek doen in Guarayos en zou dus voor even mijn collega zijn. Hij is een wat idealistisch type met linkse sympathieën.

Hij vertelde mij een verhaal over hoe hij aan het begin van zijn verblijf in Bolivia op de Amerikaanse ambassade in La Paz werd uitgenodigd voor een gesprek, een standaardprocedure voor Amerikaanse beursstudenten. Wat minder standaard was, was dat een functionaris van de ambassade hem vroeg om namen, adressen en bezigheden van Cubanen en Venezolanen die hij in Bolivia zou tegenkomen te noteren en door te spelen aan de ambassade.

Alex was heel verontwaardigd: hij vond dat hij werd gevraagd te spioneren. Hij vertelde me ook dat hij overwoog om zijn verhaal openbaar te maken in de pers. En hij heeft het dan ook gedaan: hij deed zijn verhaal aan ABC (een groot Amerikaans persbureau) en gisteren haalde het verhaal ook de website van de BBC.

Dit hele verhaal past in de toenemende spanningen tussen Bolivia en de Verenigde Staten. Een paar maanden terug was er een rel met de ambassadeur zelf. President Evo Morales woonde een vergadering van de Verenigde Naties in New York bij en vond dat hij daar niet correct werd behandeld door de Amerikaanse veiligheidsdiensten. Hij stelde zich de vraag waarom de zetel van de Verenigde Naties in Amerika is gevestigd en waarom de VN niet afwisselend in andere landen en continenten zou kunnen vergaderen. Philip Goldberg, de Amerikaanse ambassadeur in Bolivia reageerde hierop door te zeggen dat het hem niet zou verbazen als Morales ook zou vragen de zetel van Disneyland te verhuizen. Dit werd hem niet in dank afgenomen en hij werd verplicht zijn verontschuldigingen aan te bieden.

Bolivia heeft zich door zijn nauwe banden met het Cuba van Castro en het Venezuela van Chávez bij de landen geschaard die door de Verenigde Staten flink in de gaten worden gehouden. Hugo Chávez heeft ondertussen het Peace Corps, een grote Amerikaanse organisatie die vrijwilligers uitzendt over heel de wereld, een spionage-organisatie genoemd die mensen wil brainwashen.

In Samaipata zijn we toch even kunnen ontsnappen aan de carnavalsgekte: we hebben een tochtje gemaakt naar Las Minas, een berg op de rand van het Nationaal Park Amboró en op het terras van La Vispera hebben we zelfs plaatjes kunnen maken van een paar kolibri’s!

Dit weekend hebben we geprobeerd de carnavalgekte wat te ontsnappen. Maar niet alleen in Santa Cruz slaat de gekte ieder jaar toe: ook in Samaipata viel er moeilijk aan te ontsnappen.

Eerst is er de aanloop naar carnaval: dadelijk na nieuwjaar beginnen de voorbereidingen, met verkiezingen van de zogenaamde ‘reinas’, de Miss Carnavals die tijdens de stoet op de wagens zullen staan dansen en zwaaien naar de mensen. En al weken voor carnaval beginnen de ‘precas’, pre-carnavalstoeten die ieder weekend de stad doorkruisen. Deze dienen om de stoet te oefenen en om alvast wat in het feesten te komen.

En op zaterdag voor carnaval barst het feest helemaal los: 4 dagen lang wordt er gedronken en gedanst, worden er stoeten georganiseerd en klinkt er overal muziek (liefst zo hard mogelijk). En hierbij komt dan ook de ‘mojazón’: een watergevecht van enorme dimensies (zie de foto bij het vorige postje). Iedereen die over straat loopt kan het slachtoffer worden van waterballonnen, watergeweren (die in omvang echte mitrailleurs soms overtreffen), spuitbussen met schuim en emmers water.

Het ergst van al is dat heel wat carnaveleros het niet bij water houden, maar hun ballonnen en watergeweren vullen met inkt. Over straat loop je dan ook best in oude kleren en als het niet moet laat je de auto ook beter thuis. Het drankgebruik, dat in Bolivia sowieso al erg hoog ligt, neemt nog toe tijdens de 4 dagen van carnaval en samen met de mojazón leidt dit soms tot hallucinante taferelen.

Toch zijn er heel wat mensen die het carnaval maar niets vinden en soms leidt dit tot irritaties. Zo zagen we een taxichauffeur die de inkt op zijn wagen beu was en die een carnavalsvierder die zijn auto besmeurde een bloedneus sloeg. Zelf werden we ook het slachtoffer van de inkt: onze (witte) jeep werd beklad en al rijdend werd onze zijspiegel aan diggelen gegooid. De schuldige van dit laatste was een klein meisje, dat naar we vermoeden een steen in haar ballon had gestopt.

Ons besluit: volgend jaar zullen wij alvast niet in Bolivia zijn. Zoveel getolereerd alcoholmisbruik en vandalisme hoeft voor ons niet meer.

Dit weekend gaan we het carnaval in Santa Cruz ontvluchten. Carnaval in Santa Cruz (en in mindere mate ook in andere Boliviaanse steden) is vooral een kwestie van elkaar 4 dagen lang natspuiten, bekogelen met water- en/of verfballonnen, veel te luide carnavalmuziek, paraderende ‘koninginnen van het carnaval’ en veel drank(ge)(mis)bruik. Hier passen we dus voor.

We gaan de komende vier dagen nog eens naar Samaipata, wat ‘rustplaats in de bergen‘ betekent. Na onze avonturen met ons Suzi tijdens onze reis naar Tarija hadden we besloten om toch nog enkele reparaties uit te laten voeren aan ons jeepje alvorens de rit naar Samaipata aan te vatten. We besloten Suzi achter te laten in een officiele Suzuki-garage. En zo botsten we toch op een serieus cultuurverschil…

De meeste mensen met een auto in Santa Cruz doen voor de herstellingen aan hun auto beroep op iemand die ze kennen: er zijn enorm veel mensen die wat bijverdienen als automechanicus en als je zo iemand als vriend hebt dan is die ‘de confianza’, wat zoveel betekent als ‘te vertrouwen’. Maar je weet natuurlijk nooit precies wat de kennis en de vaardigheden zijn van deze mensen en de laatste keer hadden we hier wat problemen mee gehad. We gingen de officiële garage dus eens testen.

Suzi had een lijstje kleine klachten (kapotte pinker, rammelende ‘chape’, kapotte thermometer, radiator die wat water verloor…), maar grote kosten verwachtten we niet.  Na Suzi te hebben achtergelaten kregen we de dag erna telefoon: de garage stelde voor Suzi te herstellen voor een som van meer dan 700 dollar! Ze hadden wat mankementen vastgesteld in de motor en wouden een hele reeks onderdelen vervangen. Maarten ging daarop maar eens langs bij de garage en bleek dat de gevraagde herstellingen niet eens meer voorkwamen op de lijst met voorgestelde herstellingen. We besloten Suzi maar niet te laten herstellen in de officiële garage, maar kregen toch een rekening van 22 dollar gepresteerd (in Bolivia is het altijd een slecht teken rekeningen in dollars te krijgen, die zijn meestal veel duurder dan die in Bolivianos).

De technieker van de garage fluisterde Maarten toe dat de garage heel duur was omdat ze een ISO-kwaliteitscertificering hadden en daardoor vastgelegde procedures moeten volgen voor de herstelling van auto’s. Heel mooi, maar niet geschikt voor een jeepje van 20 jaar oud: daar moet je niet alles wat er  aan rammelt gaan vervangen, want dan betaal je uiteindelijk meer dan dat je autootje zelf waard is.

Uiteindelijk heeft Barna, een collega van Maarten zijn werk, de gevraagde herstellingen gedaan voor 100 Bolivianos (nog geen 10 euro), wat minder is dan de kost van de controle in de garage.

De les die we hieruit trokken: waarom alles meteen vervangen bij het minste mankement terwijl met een beetje creativiteit een simpele herstelling kan worden gedaan? Ik denk dat deze vraag in België en het Noorden wat te weinig wordt gesteld…

Net als vorig jaar en het jaar daarvoor wordt Bolivia geteisterd door zware overstromingen. Vorig jaar was de schuldige El Niño, dit jaar is het zijn zusje La Niña.

Na een El-Niño-jaar komt soms een La-Niña-jaar en dat is wat er momenteel aan de gang is, hier in Bolivia. Ik snap het niet zo goed, maar blijkbaar veroorzaken zowel El Niño als La Niña meer regenval dan normaal in het land. Feit is dat er weer heel wat mensen getroffen zijn door overstromingen: al 32 doden, 8 vermisten en meer dan 2000 daklozen.

Hierbij komt nog al het minder erge leed dat heel wat Bolivianen moeten doorstaan, vooral dan in de oostelijke laaglanden. Toegangswegen spoelen weg of worden door modderlawines afgesloten, rurale gebieden worden volledig ontoegankelijk, stedelijke gebieden stromen onder als gevolg van gebrekkige drainage, oogsten gaan verloren, dieren verdrinken, huisraad gaat verloren, …

Ik vraag me soms of de mensen niet net zoals in België zijn gaan wonen op plaatsen waar dat eigenlijk niet aangewezen is. De laatste 50 jaar zijn heel wat mensen geïmmigreerd naar de laaglanden en ik heb het vermoeden dat bij het kiezen van de plaatsen van de nederzettingen niet altijd rekening werd gehouden met waterhuishouding en overstromingsrisico´s. Daarbij komt nog de ontbossing in de regio (zie vorig postje) die zorgt voor een sterke vermindering van de wateropslagcapaciteit van de bodem.

Wetenschappelijke bewijzen heb ik niet, maar 3 opeenvolgende overstromingsjaren vind ik toch wat veel. En wie kan je na La Niña nog de schuld geven?

Op Blogivia hebben we het al eerder gehad over de enorme ontbossing die heeft plaatsgehad en nog steeds doorgaat in Santa Cruz. In een vorige post toonden we 2 satellietbeelden, eentje uit 1975 en eentje uit 2003. Het contrast tussen beide beelden is enorm.

Nu heb ik een filmpje gevonden dat de evolutie van (ongeveer) hetzelfde gebied toont tussen 1970 en 2000. Het is een filmpje van de NASA dat ik op youtube heb gezet:

Om een idee te geven van de omvang van de ontbossing: het getoonde gebied is ongeveer 90 op 160 kilometer groot. Volgens de NASA kende Santa Cruz één van de hoogste ontbossingsnelheden ter wereld.De stad Santa Cruz, waar wij wonen, ligt op 20 kilometer ten zuidwesten van het gebied uit het filmpje.