Blogivia

Nog nooit las ik een boek van Kafka, ik weet alleen dat zijn literatuur symbool staat voor bureaucratie en ambtenarij. En dat is nu net precies waar we gisteren en vandaag mee te maken hebben gehad.

Als sinds het begin van het jaar worden auto-eigenaars opgeroepen om de ‘derde nummerplaat’ aan te vragen. Niemand weet precies waarom dit eigenlijk nodig is, mijn collega’s zeggen dat het gewoon weer een manier is om de mensen meer belastingen te laten betalen. In ieder geval, gisteren ging ik eindelijk ook maar eens naar het kantoor waar de derde nummerplaat aangevraagd moet worden.

Nu wist ik ook wel dat de ambtenarij in Bolivia van een ander niveau is dan deze in België. Ik was dus voorbereid voor heel wat wachten in de rij, van het ene naar het andere loket gestuurd worden en voor alles en nog wat formulieren invullen en kopies maken. Maar echt: het was veel erger dan gedacht.

Eerste probleem: de auto staat niet op onze naam. Als rasechte Belgen hadden we bij het kopen van ons jeepje gebruik gemaakt van een achterpoortje en via een volmacht ‘eigenaar’ te worden (en deze volmacht verving eigenlijk ook maar de volmacht van de vorige eigenaar). Wat ik dus vandaag gedaan heb is onze jeep op basis van mijn volmacht te verkopen aan mezelf! Echt: ik heb door een advocaat een document moeten laten opstellen dat ik 2x moest tekenen: als volmachthouder en als koper. De verkoopprijs werd zo laag mogelijk gehouden om de belastingen eveneens laag te houden.

Tweede probleem: onze jeep bleek in het computersysteem als gestolen geregistreerd te staan. De vorige eigenaar heeft blijkbaar aangifte gedaan van de diefstal van de jeep en bij het terugvinden nagelaten om dit bij de politie te laten weten. Geen probleem, dacht ik, gewoon even met de papieren naar de politie. Viel dat even tegen: om de auto als ‘niet gestolen’ te beschouwen moeten we een hele waslijst (11!) aan formulieren, certificaten, foto’s en officiële brieven opgesteld door advocaten voorleggen. Daar zijn we dan maar aan begonnen.

Maar ook voor de certificaten en gelegaliseerde kopies is er weer een hele procedure en een lijst met documenten nodig. Het lijkt een straatje zonder eind: je hebt een formulier nodig, waar je 4 andere formulieren voor nodig hebt waarvoor je ook weer een resem andere formulieren nodig hebt. Het verbaast me dan eigenlijk ook niet dat er in het Spaans een specifiek woord bestaat voor het doorlopen van ambtelijke procedures: tramitar. Een procedure is een tramite en iemand die de procedure doorloopt is een tramitador.

Ik had me uitdrukkelijk voorgenomen mijn geduld niet te verliezen, maar helaas: dat is me niet gelukt. Bijkomend probleem is namelijk ook dat er een fout is gemaakt bij het aanmaken van mijn Boliviaanse identiteitskaart: hier ben ik Maaten ipv Maarten. Maakt de dingen er niet gemakkelijker op.

Als ons jeepke eindelijk echt van ons en niet gestolen is, laat ik iets weten…

Maandag was het de 182ste verjaardag van Bolivia en dat betekende dus ook Verlengd Weekend. Maarten, Eva en ik hebben hiervan geprofiteerd en zijn met ons drieën naar Samaipata getrokken; een gezellig dorpje in de bergen met ongeveer 3400 inwoners op 120 km van Santa Cruz.

Samaipata is altijd een beetje tot rust komen: frisse berglucht, fikse wandelingen, heerllijk eten en drinken, zalig slapen, miljoenen sterren in het gezelschap van de melkweg… Om het in 1 woord uit te drukken: GENIETEN! Deze keer hebben we ook El Fuerte bezocht: boeiende pre-incaruines.

De Duitse band Roggenzell gaf 6 augustus een concert op de top van de Acotango, met zijn 6068 meter een van de hoogste bergen van Bolivia.De groep uit Beieren - bestaande uit 9 muzikanten, waaronder een Boliviaan - verzilvert met het optreden een plaatsje in het Guinness Book of Records. De bandleden speelden 20 minuten en moesten zich goed induffelen, want het was er 10 graden onder nul en er stond een sterke wind. Veertien mensen woonden het optreden bij. De groep bracht Duitse volksmuziek, tango en dixie.

Gisteren werd Katherine David verkozen tot Miss Bolivia. Natuurlijk worden er in België ook Missen verkozen, maar de Miss-cultuur van Bolivia, en vooral dan van Santa Cruz, is toch nog van een andere orde. Élk stadje, élk festivalletje en élke kermis heeft zijn eigen Miss. Ascensión de Guarayos heeft bijvoorbeeld zijn Miss Ananas.

De race naar het kroontje van Miss Bolivia duurde ook meer dan 3 weken. De kandidaat-missen reisden zowat heel Bolivia rond, met iedere dag reportages in de kranten. Iedere kandidate werd uitgebreid voorgesteld en de kandidates werden vooral met elkaar vergeleken: wie heeft er navelpiercings en hoe zien die er dan wel uit? Wie is de grootste, de kleinste, de oudste, de jongste, zwaarste, lichtste, …

Zoals Miss-verkiezingen gaan, werden de kandidates ook aan een zware inteligentietest blootgesteld. De eerste vraag was wat de buurlanden zijn van Bolivia. En hoewel dit er slechts 5 zijn, noemden slechts 4 van de 10 kandidaten de juiste landen (zijnde Chili, Perú, Brazilië, Argentinië en Paraguay). Ook de winnares van Miss Bolivia (de huidige Miss Santa Cruz) noemde de juiste 5, maar we hebben een sterk vermoeden dat zij de vragen op voorhand kreeg doorgespeeld, want zij kon alle 6 de vragen foutloos beantwoorden (wat de andere kandidates in de verste verte niet lukte).

In de aanloop naar de finale verkiezing van gisteren werden uit de 10 kandidaten ook heel wat sub-Missen gekozen: zo is er een Miss Glimlach, een Miss Silhouet, een Miss Sympathiek, een Miss Fotogeniek, … Zo hoeven er geen verliezers te zijn natuurlijk. En zo worden de kandidates ook beloond voor hun vele inspanningen: alle 10 (!) de kandidates hebben plastische chirurgie ondergaan.

Toevallig hadden we gisteren de camera bij toen we gingen winkelen in de supermarkt.

Een mooie gelegenheid om de Belgische import in Bolivia eens te tonen. En het mag ook al eens over de dagelijkse dingen des levens gaan, natuurlijk.

Eerst en vooral de Stella: die is nog niet zo lang te koop in Bolivia, maar slaat al wel goed aan bij de meer gegoede bevolking van Santa Cruz. Hij wordt gepromoot als ‘Europes original beer’ (hoewel de Stella van hier wordt gebrouwen in Argentinië) en wordt aangeprezen met de slogan ‘Kwaliteit kent zijn prijs’. In de winkel kost een flesje ongeveer 60 eurocent.

De Stella gaat rechtstreeks de concurrentie aan met Heineken.

Het tweede Belgische product dat we tot onze verrassing tegenkwamen in de supermarkt was een lading Jules de Strooper-koekjes. Die moeten met een verdwaalde container tot in Bolivia geraakt zijn. De reclame spreekt van ‘Heel lekkere Belgische koekjes’ en naar Boliviaanse normen kost een doos wel heel wat: ongeveer 2 euro.

Het is nog altijd wachten op de komst van Duvel, Orval, Côte d’Or en andere lekkernijen. Maar gelukkig zitten we over een dikke week nog eens even in ons ander vaderlandje en zullen we volop kunnen genieten van al dat heerlijks!

Vrijdagmiddag heb ik voor de eerste keer eens gemediawatched. Ik heb het hele middagnieuws (’las noticias’) van de Boliviaanse zender Unitel (met basis in Santa Cruz) uitgekeken en voor elk onderwerp de tijd bijgehouden dat er aan werd gespendeerd. Ik wou namelijk eens nagaan hoe erg het wel was gesteld met de berichtgeving op de Boliviaanse tv. En het bleek nog erger dan ik dacht…

Normaal kijk ik nooit naar het nieuws op de Bolivaanse zenders. Er is heel weinig aandacht voor internationaal nieuws en er wordt overdreven gezocht naar sensatie. Maar voor één keer heb ik het hele nieuws uitgekeken, van 13u00 tot 14u02 (wel handig bij het mediawatchen, zo’n klokje onderaan het tv-beeld).

Hierbij dus mijn conclusie’s in de vorm van de onderwerpen van het nieuws, gerangschikt naar de tijd die er aan werd gespendeerd.

1. Reclame. Het nieuws werd 4 keer onderbroken voor reclame, goed voor een totaal van 15 minuten oftewel een kwart van de totale duurtijd van het nieuws. Dit alleen al spreekt volgens mij boekdelen.
2. Het protest tegen het veto van de FIFA om internationale wedstrijden te spelen op meer dan 2.500 meter. Hoewel ik het volledig eens ben met het protest, was de tijd die aan het onderwerp werd gewijd wat overdreven: 14 minuten. Er werden enkele spelers van de nationale ploeg opgetrommeld om handtekeningen te verzamelen, een wedstrijdje te spelen en truitjes uit te delen. Er was ook een ploeg bergbeklimmers die de Sajama, de hoogste berg van Bolivia, ging beklimmen om boven op de berg een partijtje te ballen. Heel amusant allemaal, ware het niet dat de sponsor van de nationale ploeg en van de protestactie tegen de FIFA, de bank Banco Mercantil, 3 keer expliciet bij naam werd genoemd en dat het slechts 1 van de 14 minuten ging over de echte stand van zaken (geplande vergaderingen van verschillende voetbalbonden en standpunten van andere landen in de regio).
3. Verkeersongevallen. Dit is één van de favoriete onderwerpen van Boliviaanse nieuwsredactie’s. Steevast worden de verhakkelde wrakken getoond en als de cameraploeg op tijd ter plekke was worden er ook volop beelden getoond van bebloede lijken, hysterische familieleden en afvoerende ambulances. Interviews met overlevenden en getuigen horen er ook altijd bij en nu mocht een dokter zelfs een volledig forensisch rapport ten berde geven over hoe de schedel van één van de slachtoffers enkel nog werd bij elkaar gehouden door de huid: de schedel was volledig verbrijzeld. 10 minuten ging het hierover.
4. Los espectáculos. Het nieuws van Unitel heeft een madammeke dat binnen het nieuws een soort mini-Rode Loper mag presenteren. 6 minuten ging het over een bijeenkomst van de tuning-club van Santa Cruz, een nieuw wereldrecord kussen (meer dan 6.000 Hongaarse koppels kusten elkaar op hetzelfde moment), het voorbije chocoladefestival in Santa Cruz, de kleren van de nieuwe Miss Universe en de Gay Parade in Rio de Janeiro. Ook werd er een minuutje gespendeerd aan de Koningin Carnaval (hier dus geen prins), die na een jaar (!) Italiaanse les afstudeerde en nu ‘perfect 4 talen spreekt’.
5. Reportages over kindjes in ziekenhuizen. Een ander favoriet thema van de Boliviaanse redacteurs. Deze keer werd er 4 minuten gespendeerd aan 2 kindjes in het ziekenhuis (met live-interviews vanuit het ziekenbed). Eentje van de twee was een menonietje dat zijn hand had verloren, maar door een snelle ingreep staat het handje er nu op miraculeuze wijze weer aan.

De overige 12 minuten werden gespendeerd aan het gekibbel tussen president Morales en de lokale overheden van Santa Cruz (3 minuten), het ontbreken van aardgas in Bolivia en het gebruikelijke beschuldigen van de regering (2), een overval op de zoon van de prefect van Santa Cruz (2), het ‘internationale nieuws’ met als enige thema’s de (toen) op stapel staande ontmoeting van de landen van Andesgemeenschap in Bolivia (1) en Sarkozy die op de G8 top in Duitsland een persconferentie gaf na enkele glaasjes teveel op (zonder vertaling van wat Sarkozy allemaal te zeggen had  (1), het sportnieuws (2), het weer (1) en een herhaling van de hoofdpunten (1).

Zondag besliste de FIFA (de wereldvoetbalbond) dat internationale voetbalwedstrijden niet meer mogen plaatsvinden op meer dan 2.500 meter hoogte. Dit nieuws sloeg in Bolivia in als een bom: buiten het stadion ‘Tahuichi Aguilera’ in Santa Cruz zijn alle belangrijke stadions van Bolivia (in La Paz, Cochabamba, Sucre en Potosí) gelegen boven deze grens.

De beslissing van de FIFA betekent dat ongeveer alle Boliviaanse clubs voor de Zuid-Amerikaanse competities hun thuiswedstrijden zullen moeten spelen in Santa Cruz of een andere laaggelegen stad. Bovendien zal ook de nationale ploeg het voordeel dat ze haalde uit het spelen op grote hoogte verliezen. In vroegere periodes, toen de Boliviaanse nationale ploeg enig niveau haalde, was ze bijna onklopbaar in La Paz (op meer dan 3.600 meter hoogte).

Niet alleen Bolivia wordt met de maatregel benadeeld: Colombia, Perú en Ecuador zitten in hetzelfde schuitje. Samen met Bolivia hebben ze er al mee gedreigd de Copa America (het Zuid-Amerikaanse landenkampioenschap) van juli dit jaar in Venezuela te boycotten als de FIFA de maatregel niet herroept.

Maar daar laten de Bolivianen het niet bij. Gisteren speelde president Morales uit protest een wedstrijdje in Chacaltaya, op 5.375 meter hoogte en eergisteren werd door verschillende media een actie opgestart met als doel een miljoen brieven te schrijven aan FIFA-baas Blatter om de eis de maatregel in te trekken kracht bij te zetten. Blatter verkondigde trouwens tijdens zijn bezoek aan Bolivia in 2000 dat hij zich als Zwitser thuis voelt in de bergen en geen schrik heeft van de hoogte. Hij krijgt hier in Bolivia dan ook stevig de wind van voren.

Maar niet alleen Blatter wordt op de korrel genomen. Voetballegende Pele vertrouwde de pers toe dat hij eigenlijk niet snapt dat een dergelijke maatregel nu pas van kracht wordt. De Boliviaanse pers antwoordde hier fijntjes op dat Pele in 1971 blijkbaar toch niet echt te lijden had van de hoogte toen Brazilië met 0-4 kwam winnen in La Paz, met twee doelpunten van Pele waarvan ééntje met een magistrale omhaal.

De getroffen Andeslanden verdenken Argentinië en Brazilië ervan bij de FIFA gelobbied te hebben om de maatregel door te drukken. Ze spreken van een schending van de universaliteit van de sport en het voetbal en beschuldigen de FIFA van politieke inmenging en discriminatie. Volgens mij hebben ze volledig gelijk: er is nog nooit een voetballer bezweken onder de hoogte en waarom wordt er niet gesproken over een veto voor het spelen wedstrijden onder extreem warme of vochtige condities?

Misschien ga ik ook maar eens zo’n brief aan de heer Blatter schrijven…

Vandaag is het internationale melkdag. Ik had steeds het idee dat er in Bolivia veel melk gedronken werd. Overal op straat kun je immers voor een paar cent zakjes ‘fruit’- en chocomelk kopen; een cafe con leche (koffie met melk), is niet gewoon een wolkje melk in de koffie maar steevast een wolkje koffie in je melk; in elk barretje serveren ze lekkere milkshakes… Maar ik had het dus mis.

Uit een onderzoek van de Verenigde Naties dat ter aanleiding van deze melkconsumptiedag is vrijgegeven, blijkt namelijk dat Bolivianen het minste melk drinken van alle landen van Zuid-Amerika. De VN raadt een gemiddelde jaarlijkse melkconsumptie aan van 120 liter per persoon. Uruguay behaalt de eerste plaats met 371 liter per persoon, Bolivia bengelt helemaal onderaan met slechts 38 liter per persoon.

The Democracy Centre is een Amerikaanse organisatie die strijdt voor de mensenrechten. Ze hebben een kantoor in Cochabamba vanwaaruit ze een interessante blog over Bolivia beheren. De auteur van de blog, die al 10 jaar in Bolivia woont, reisde onlangs naar Europa en de VS en schreef een artikeltje over de kloof tussen armoede en overvloed die er heerst tussen Bolivia en de ontwikkelde wereld. Je vindt het artikel (in het Engels) hier.

De bedoelde kloof tussen arm en rijk wordt in de eerste plaats aangevoeld door westerse bezoekers aan Bolivia: dikwijls worden ze overdonderd door de armoede die ze waarnemen hier in Bolivia. Maar het omgekeerde is ook waar: Bolivianen, en ook ‘gebolivianizeerde’ buitenlanders (buitenlanders die al een tijdje in Bolivia wonen), worden zijn dikwijls enorm onder de indruk van de overvloed die er heerst in de ontwikkelde wereld.

Ter illustratie enkele vertalingen van de frapantste uitspraken uit het artikel:

• een ’sandwich tonijn’ in Londen kost evenveel als het voeden van 7 personen in Bolivia.
• het jaarlijks inkomen van het doelpubliek van de nieuwe Rolls Royce cabrio bedraagt 15 miljoen dollar (11,15 miljoen euro per jaar), genoeg om het hele land 2 keer te trakteren op een lunch.
• in de ontwikkelde wereld zijn er hele industrieën gebaseerd op het consumptiepatroon van een groep rijken die niet weten wat ze anders met hun geld moeten doen, terwijl in Bolivia heel wat mensen 7 dagen per week werken, hun familie nauwelijks zien en alle moeite van de wereld hebben om de week door te komen.

Dit mag gerust eens aan de kaak gesteld worden, want dit heeft alles te maken met rechtvaardigheid, politiek komt hier echt maar op een secundaire plaats. Maar zoals de grafiti op de muren van heel wat grootsteden zegt; “Als ik zeg dat we arme mensen moeten helpen, noemen ze me een heilige, als ik vraag waarom ze arm zijn, noemen ze me een comunist.”

Ik vraag me af hoe Sara en ik de maatschappij in België gaan bekijken één keer we terugkeren naar ons vaderland (waar we stilaan aan beginnen te denken). Heel regelmatig maken we de vergelijking tussen de prijzen en de levensstandaard in België en Bolivia en het moet gezegd: de kloof is enorm. Laten we er allemaal iets aan proberen te doen…

Vandaag in de krant:

‘De vertegenwoordiger van Unicef in Bolivia verzekert dat de nieuwsbrief van Amnesty International die spreekt over dedegelijkse sterfte van 230 kindjes jonger dan 1 jaar in dit land, onjuist is. Het cijfer zou 38 moeten zijn. De laatste jaren is het sterftecijfer sterk gedaald, maar het is nog steeds hoog in vergelijking met de buurlanden.’