Blogivia

Bolivia beleeft moeilijke tijden. Er werd een nieuwe grondwet goedgekeurd door de partij van president Evo Morales, maar deze wordt afgekeurd en illegaal genoemd door de oppositie. Als reactie hebben vier departementen uit de oostelijke laaglanden van het land een soort eigen grondwet opgesteld en goedgekeurd (ze noemen deze ‘autonome statuten’). Deze statuten omvatten onder andere het overhevelen van een hele reeks bevoegdheden naar de departementen, wat volledig in tegenspraak is met zowel de oude als de nieuwe nationale grondwet.

Als gevolg stijgen de socio-politieke spanningen ten top: Bolivia lijkt op springen te staan. Er gaan geruchten dat er zaterdag, bij de officiële instelling van het Autonoom statuut van Santa Cruz, overheidsgebouwen zullen bezet worden. Zonder twijfel zullen het leger en de politie, trouw aan de regering, hierop reageren en gewelddadige confrontaties staan in de sterren geschreven.

Wij houden alles nauwlettend in de gaten en hebben ook onze voorzorgen genomen. We hebben extra eten ingeslagen (jaja, we hebben gehamsterd) en staan in nauw contact met de coördinator van Volens (onze werkgever). Als één en ander uit de hand zou lopen, zorgt de Belgische ambassade voor een evacuatie.

We voelen ons niet bedreigd, maar zijn uiteraard op onze hoede. Hopelijk blijkt alles achteraf een scheet in een fles, maar dit weekend dreigt een warm weekend te worden hier in Santa Cruz, letterlijk en figuurlijk. We houden jullie op de hoogte.

Dit weekend zond CNN een documentaire uit over de opwarming van het klimaat en de gevolgen daarvan in Bolivia. De documentaire gaat vooral over het smelten van de gletsjers in Bolivia en de gevolgen daaraan verbonden. Het minst erg is eigenlijk nog dat de hoogste skipiste van Bolivia al zo goed als verdwenen is: de piste van Chacaltaya is al enkele jaren gesloten.

Erger is dat er door het smelten van de gletsjers er een watertekort dreigt in La Paz en haar satellietstad El Alto. Ook dreigt er waterverontreiniging door uitspoeling van oude mijnsites, dreigt het opwekken van hydro-elektriciteit in het gedrang te komen en dreigt een vervuiling van het Titicacameer.

Ik kon niet dadelijk achterhalen of en wanneer CNN de documentaire in Europa uitzendt, maar je vind ze ook online: dit is deel 1 en dit is deel 2.

Gisteren kwam het in Sucre, de historische hoofdstad van Bolivia, tot ernstige confrontaties tussen de politie en inwoners en studenten uit de stad. Deze eisen dat Sucre naast de zetel van de rechterlijke macht ook de zetel van de regering en het parlement wordt en protesteerden tegen de goedkeuring van een voorstel voor de vorm die de nieuwe Boliviaanse grondwet zal krijgen.

De MAS (Movimiento Al Socialismo, of Socialistische Beweging) had de protesten en confrontaties voorzien en had de sessie van de Grondwettelijke Vergadering verhuist van het Teatro Gran Mariscal in het centrum van Sucre, naar een legerkazerne 8 kilometer buiten de stad. De MAS, die ook de partij is van president Evo Morales, heeft de absolute meerderheid in de Grondwettelijke Vergadering en maakte daar gebruik van om het reglement van de Vergadering aan te passen om in versneld tempo hun voorstel voor de nieuwe grondwet goed te keuren. Leden van de oppositie waren daarbij niet aanwezig.

Consensus en dialoog ontbreken volledig in de manier waarop de MAS probeert de nieuwe grondwet nog voor het einde van het mandaat van de Vergadering op 14 dember goedgekeurd te krijgen en de protesten in de straten van Sucre waren dan ook heel hevig. Bij de confrontaties tussen politie en betogers in de straten van Sucre en rond de kazerne waar de Vergadering zijn sessie hield vielen gisteren en vandaag drie doden. Eén politieagent werd gelyncht en 2 manifestanten werden dodelijk verwond.  Volgens het persbureau AFP is de situatie in de straten van Sucre chaotisch en anarchistisch: wegen zijn geblokkeerd, er hangt een dikke rook van brandende autobanden, er wordt geplunderd en de protesten zijn oncontroleerbaar geworden.

Ook op politiek vlak is de kritiek op de MAS bikkelhard: Tuto Quiroga, leider van de grootste oppositiepartij PODEMOS, noemde het door de MAS goedgekeurde voorstel tot grondwet ‘een stuk papier, niet meer waard dan gebruikt wc-papier’ en Branko Marinkovic, president van het Comite Pro Santa Cruz uit de laaglanden van Bolivia, stuurde een brief met een aanklacht aan het adres van de MAS naar de Verenigde Naties, naar de vertegenwoordiger van de paus in het land en naar enkele andere internationale organisaties. Hij beschuldigt de MAS ervan een totalitair regime te willen installeren en de rassenhaat binnen Bolivia aan te wakkeren.

Regering en oppositie schuiven elkaar de schuld toe voor het geweld en maar roepen beiden op tot kalmte en vrede. Ook de kerk roept hiertoe op, maar ongetwijfeld zullen de gemoederen de komende dagen nog hoog oplopen. Hoe het verder moet met de nieuwe grondwet blijft onduidelijk: volgens het reglement van de Grondwettelijke Vergadering is na de goedkeuring van de vorm van de grondwet, de goedkeuring van de inhoud aan de beurt, artikel per artikel. Hopelijk kan verder geweld vermeden worden en wordt de nieuwe grondwet niet nog verder met bloed besmeurd.

De Belgische politiek lijkt de laatste tijd wat op apengapen te liggen (van hieruit lijkt het alsof er enkel op gevoelige tenen wordt getrapt en onproductief wordt vergaderd). De Boliviaanse politiek is niet veel productiever, maar wel veel dynamischer. Een overzichtje.

Eerst en vooral de grondwetgevende vergadering. Deze moest op 6 augustus van dit jaar klaar zijn met zijn werk en de nieuwe grondwet presenteren. De 255 leden van de vergadering hadden daarvoor 1 jaar en van dat jaar werd er 8 maanden gediscusieerd over het reglement van de vergadering. Er werd uiteindelijk beslist om de vergadering met een half jaar te verlengen, maar ook nu wordt ze verlamd door een discussie zonder eind.

Dit keer gaat het discussie over de hoofdstad: Sucre wil buiten de zetel van de rechterlijke macht ook de zetel worden van het parlement en de regering, La Paz wil deze bevoegdheden niet opgeven. De protestmarsen in La Paz en Sucre (zie foto) waren soms bitsig en als gevolg werd de grondwetgevende vergadering opnieuw opgeschort. Deze maandag zou er voor het eerst sinds september nog eens een plenaire zitting worden georganiseerd, maar het lijkt onwaarschijnlijk, en zelfs onmogelijk, dat de vergadering een goedgekeurde kladversie van de nieuwe grondwet kan presenteren op 14 december, de dag dat het verlengde mandaat van de vergadering afloopt.

Een ander punt van discussie is de hervorming van het pensioenstelsel. Tot nu toe hadden enkel mensen van 65 jaar en meer recht op een jaarlijks pensioen van 1.800 bolivianos (165 euro). Dit zal nu worden uitgebreid naar een maandelijkse toelage van 200 bolivianos (18 euro) voor iedereen van 60 jaar en ouder. Geen slechte zaak natuurlijk, maar zoals zo vaak in Bolivia komt er uit de oostelijke laaglanden een sterke kritiek op de maatregel opgelegd door de regering van president Morales.

Het geld voor deze hervorming zal namelijk komen uit de inkomsten van de herziene contracten voor olie- en gaswinning met grote multinationals (de zogenaamde ‘nationalisering’ van de olie- en gasindustrie). Tot nu toe gingen deze inkomsten naar de besturen van gemeenten en departementen. Door de nieuwe regeling zien deze nu een derde van hun budget uit deze bron verdwijnen. De gemeenten en departementen uit het oosten van het land beschouwen dit als een zoveelste aanslag op hun claim voor meer autonomie door het centrale bestuur in La Paz.

De regering wordt door de oppositie en haar tegenstanders in Oost-Bolivia ook als schuldige aangewezen voor de inflatie waar het land de laatste maanden mee te kampen heeft. De prijzen van heel wat basisproducten zijn de hoogte ingegaan door hoge prijzen op de wereldmarkt en slechte oogsten door ongunstige weersomstandigheden eerder tijdens het jaar (in februari had het land te kampen met ernstige overstromingen). De lonen daarentegen zijn niet gestegen, waardoor de koopkracht sterk is gedaald. Bovendien is er door een slecht beheer van het staatsoliebedrijf YPFB een tekort aan diesel (in Bolivia uitgesproken als ‘djesel’) met lange rijen aanschuivende vrachtwagens aan de pompen tot gevolg (zie foto).

De nieuwe grondwet die er maar niet lijkt te komen, de regering die zonder veel overleg beslissingen van bovenaf oplegt en de soms overdreven reactie daarop vanwege oppositie en politieke en civiele leiders in het oosten van het land en de algemene onvrede onder de bevolking hebben er voor gezorgd dat er de laatste tijd weer heel wat stakingen, protestbetogingen en wegblokkades waren. Het ziet er niet naar uit dat de genoemde problemen snel zullen worden opgelost en Bolivia lijkt dan ook een woelige periode tegemoet gaan.

Uit goede bron heb ik vernomen dat Johan reeds op de pijnbank is terecht gekomen. Normaal ben ik tegen stempersmsspelletjes, maar ik roep jullie toch op om massaal voor Johan te stemmen. ‘t Is niet voor mij, maar voor Mobile School en de miljoenen straatkinderen wereldwijd. En natuurlijk de straatkinderen van Santa Cruz die zo hun best gedaan hebben een mooi filmpje voor Johan te maken.

Ik heb de andere kandidaten niet gezien, maar wel het liedje van Johan. Hij verdient beter dan de pijnbank!

Nog tot de volgende uitzending (16 november) kunnen jullie trachten Johan in de show te houden. Pas aan het begin van de volgende aflevering wordt bekendgemaakt wie mag blijven en wie moet gaan. En ook deze keer gaat er telkens 10 cent van elke sms naar Mobile School.

Sms Johan naar 3470 of bel 0905 563 02 !

p

Ons huis heeft sinds kort wat te lijden van schizofrenie: we wonen op nummer 156 van wat iedereen kent als Avenida Centenario, maar een paar weken geleden werd tegen een kleine vergoeding ons officiële huisnummer met de officiële straatnaam aan onze voordeur bevestigd. Nu wonen we dus ook op Avenida Hernando Zanabria 2115 (het is bovendien eigenlijk Avenida Hernando Sanabria, genoemd naar een schrijver uit Santa Cruz).

En er is meer: door de exoticiteit van Maartens naam is er een administratief foutje geslopen in zijn Boliviaanse identiteitskaart: officieel heet hij in Bolivia Maaten. Tot nu toe heeft hij er nog geen last mee gehad, hopelijk blijft dit zo.

Het zat er weer eens bovenarms op tussen de centrale regering in La Paz en het departament Santa Cruz de afgelopen dagen. Het begon allemaal met een conflict over wie er bevoegd is voor het innen van luchtvaartbelastingen op de internationale luchthaven Viru Viru van Santa Cruz. Officieel is het innen van deze belastingen een federale aangelegenheid, maar lokale functionarissen begonnen vorige week met het opeisen van belastingen die ‘onder de vleugel’ moesten worden betaald door piloten van vertrekkende vliegtuigen.

American Airlines, één van de belangrijkste maatschappijen die internationale vluchten aanbied naar Santa Cruz, protesteerde hiertegen en liet een leeg vliegtuig terugvliegen naar Miami, met heel wat gefrustreerde passagiers als gevolg. Als reactie liet de regering de luchthaven gewapenderhand innemen met een nachtelijke interventie in ware commandostijl, waarbij enkele lichtgewonden vielen. Een zeer provocatieve maatregel, en de reactie van de lokale machthebbers en de bevolking van het departament Santa Cruz liet niet op zich wachten.

Er werd opgeroepen tot een optocht naar de luchthaven (op 17 km ten noorden van de stad) met als doel deze te ‘heroveren’ op de militairen. Het kwam tot schermutselingen met traangas en enkele lichtgewonden, maar uiteindelijk trokken de militairen zich terug.

Het conflict rond de luchthaven van Santa Cruz is eigenlijk een manifestatie van de wrijvingen tussen de regering van president Evo Morales en de relatief rijke departamenten in het oosten van het land. Deze laatsten eisen meer autonomie voor het bestuur van hun regio en verwijten de president autoritaire trekken, racisme ten opzichte van de meer blanke bevolking van de regio en een beleid te sterk gericht op de hoger gelegen delen van Bolivia.

Zeker is dat de spanningen de laatste tijd steeds hoger oplopen in Bolivia. Het proces van het schrijven de nieuwe grondwet ligt zo goed als helemaal stil en botsingen tussen regering en oppositie worden frequenter. Beide partijen hebben de mond vol van vrede en overleg maar maken zich tegelijk schuldig aan overdreven uitspraken, opruiende taal en gebrek aan wil om tot een consensus te komen.

Het conflict rond de luchthaven haalde ook de Belgische pers. Op de website van De Morgen en op vrtnieuws.net vind je er meer over.

Op Blogivia hebben we het al een paar keer gehad over de chaqueo en zijn gevolgen (zie hier, daar en ginder). De laatste dagen loopt het echter echt de spuitgaten uit en we komen er dus nogmaals op terug.

Op dit beeld van de NASA zie je Bolivia vanuit de lucht op 25 september jongstleden. Vuurhaarden in het rood, rook uiteraard in het wit-grijs.

Ondertussen is dit al anderhalve week geleden, maar de situatie is er ondertussen niet op verbeterd, integendeel zelfs. Ik vloog gisteren van El Alto (La Paz) naar Santa Cruz en enkel het eerste kwartier van de reis was er wat zichtbaarheid vanuit het vliegtuig:

Daarna was het armoe troef: één dik deken van zware rook die enig zicht op het fantastische landschap van Bolivia helemaal verhinderde:

Enkel bij de landing werd het landschap zichtbaar:

Laat het duidelijk zijn: Bolivia staat in brand en ondergaat een ecologische ramp. Het land heeft ondertussen de hulp ingeroepen van de buurlanden om het vuur te bestrijden, maar ik vrees dat enkel het aanstaande regenseizoen enig soelaas kan brengen. Bovendien hebben de naburige landen eveneens te kampen met de chaqueo, zoals je hier kan lezen op de blog van Stijn en Anneleen (collega-Volens-coöperanten in Perú). Het wordt hoog tijd dat de Boliviaanse landbouw het gebruik van vuur om onkruid te bestrijden en om het land ‘vruchtbaarder’ te maken herziet en afstapt van het gebruik van de chaqueo.

Ondertussen zijn er steeds meer en meer mensen (vooral de urbane bevolking van Santa Cruz) die in opstand komen tegen de chaqueo en zijn voor de gezondheid schadelijke gevolgen. Ook de overheid begint in te zien dat het zo niet verder kan. De chaqueo 2007 is de ergste tot nu toe, mede doordat het in sommige regio’s al een half jaar niet meer geregend heeft en het kurkdroge biologisch materiaal een gemakkelijke prooi is voor de vlammen. Ik hoop dat in 2008 de overheid, de publieke opinie en de landbouwsector de chaqueo van volgend jaar binnen de perken kunnen houden.

Bolivia wil hoofdzetel VN weg uit VS

LA PAZ - De Boliviaanse regering gaat een internationale campagne voeren met het doel de hoofdzetel van de Verenigde Naties weg te krijgen uit de Verenigde Staten. De hoofdzetel van de VN is momenteel gevestigd in New York.

‘De VN moeten verhuizen naar een land dat in staat is alle landen gelijk te behandelen, in tegenstelling tot wat de VS nu doen met hun houding van superieure macht’, zei de kabinetschef van president Evo Morales op de openbare radio Patria Nueva.

Morales, die afgelopen weekend in New York was naar aanleiding van de Algemene Vergadering van de VN, klaagt het feit aan dat leden van zijn regering maar moeilijk aan de nodige visa geraakten om de VS binnen te kunnen. Morales opperde daarop het idee om de hoofdzetel van de VN te verhuizen.

De relaties tussen de VS en Bolivia zijn gespannen sinds Morales, een bondgenoot van de Venezolaanse president Hugo Chavez, in 2005 de verkiezingen won.

Omdat wij kabel-tv in huis hebben (jaja, die coöperanten zijn ook niet meer wat ze geweest zijn), kunnen we we ook CNN volgen. De berichtgeving over bijvoorbeeld Irak is afgrijselijk, maar af en toe kom je ook wel goed gemaakte en aangrijpende reportages tegen. En op CNN heb je ook comedy en satire, met natuurlijk ‘The Daily Show’ met John Stewart. Heel af en toe kan dat me wel eens amuseren, moest ik eens aan het zappen slagen.

Maar dinsdag was er groot nieuws op de Boliviaanse TV: president Evo Morales zou naast zijn toespraak in de algemene vergadering van de Verenigde Naties, ook acte de presence geven in The Daily Show. Helaas was ik op het moment van de uitzending onderweg naar Camiri (in het zuiden van het departament Santa Cruz) en kon ik de uitzending niet live bekijken. Maar zoals steeds is daar internet om gemiste fragmenten opnieuw te bekijken. CNN bande de uitzending op youtube, dus kan enkel de link geven naar de site van The Daily Show waar de kleine 10 minuten uitzending zijn te vinden: deze vind je hier.

Naar mijn smaak is John Stewart iets te kritiekloos en wordt Morales wat te veel als ‘indiaan-die-aan-de-macht-komt-en-plots-alle-problemen-oplost’ voorgesteld. Morales heeft zonder twijfel goede dingen gedaan, maar heeft ondertussen ook veel mensen tegen zich in het harnas gejaagd en ik betwijfel of je zou kunnen zeggen dat het land er beter voor staat dan in het pre-Morales tijdperk. Het verhogen van de belastingen voor de multinationale oliebedrijven vind ik bijvoorbeeld een goede zaak, maar ondertussen flirt Morales met President Mahedineyad van Iran en ondertekenen ze beide heren allerlei onduidelijke akkoorden. De kritiek hierop van de oppositie vind ik terecht…