El Chaqueo
Ik had al veel gehoord over de chaqueo in de tijd dat ik hier in Bolivia ben, maar de voorbije dagen was ik in Guarayos en heb ik met eigen ogen kunnen vaststellen hoe verwoestend de chaqueo kan zijn.
Wat is die chaqueo dan wel? In de maanden augustus en september worden er in de laaglanden van Bolivia grote oppervlakten (landbouw)land in brand gestoken (’chaquear’ heet dit). De landbouwers willen hun gronden hiermee ‘proper’ maken en klaarmaken voor het zaaien. Takhout, kleine struiken en bomen worden hiermee vernietigd. Er wordt ook geloofd dat de chaqueo de vruchtbaarheid van het land bevordert.
Maar eigenlijk gaan er door de chaqueo veel nutriënten uit de bodem verloren. Tegelijk wordt ook de atmosfeer vervuild. Zo heb ik in Urubichá zelf kunnen meemaken hoe het is om de hele dag in de rook te leven. Veel kinderen hebben hierdoor infecties aan de ogen en vooral ’s avonds, wanneer de rook en roet naar beneden daalt, is het bijna niet te harden. Stel je een kampvuurtje en wat tegenwind voor, zonder dat je een stapje opzij kan zetten om frisse lucht te happen.
Maar het ergst is nog dat er veel te weinig voorzorgen worden genomen om te voorkomen dat het vuur ontsnapt naar andere percelen of naar naastgelegen bos. Het regent nagenoeg niet in het droogseizoen en het gevolg laat zich raden: oncontreelbare branden en grote oppervlaktes bos die verloren gaan. Jaarlijks vallen er in Bolivia 500.000 tot 2 miljoen hectare ten prooi aan de chaqueo.
Veel kleine landbouwers verliezen een deel van hun oogst door de branden. De wet voorziet strenge controles bij de chaqueo, maar zoals met vele Boliviaanse wetten het geval is, blijft de wet dode letter en zijn de bosbranden een jaarlijkse gewoonte geworden.
In 1999 gingen als gevolg van de chaqueo een paar honderd huizen in de vlammen op in Ascensión de Guarayos. Ook dit jaar zijn er weer een paar huizen door het vuur vernietigd. Veel mensen steken de schuld op de grote veeteeltbedrijven die hun weides afbranden, maar ik heb ook gezien hoe de Guarayos-indianen zelf verantwoordelijk zijn voor het afbranden van delen van hun territorium.
De chaqueo is in mijn ogen een verschrikkelijke gewoonte die liefst zo snel mogelijk wordt uitgeroeid. Maar ondertussen is de chaqueo door de inwoners van Guarayos zo goed als aanvaard en vragen ze niet om de chaqueo te stoppen, maar wel om waterputten en brandweermannen om de gebouwen te beschermen. Met mijn collega’s van CIPCA heb ik het er al over gehad en er lijkt geen echte oplossing voor het probleem te zijn…

September 2nd, 2007 at 5:12 am
[…] dat als ik het nog eens herlees vrij volledig blijkt te zijn. Als je dus meer wil weten, neem dan hier een […]
October 7th, 2007 at 6:56 am
[…] Blogivia hebben we het al een paar keer gehad over de chaqueo en zijn gevolgen (zie hier, daar en ginder). De laatste dagen loopt het echter echt de spuitgaten uit en we komen er dus […]