Staking (alweer…)
In september werd er in de departementen waar er bij het referendum over meer autonomie voor de departementen een meerderheid ‘Ja’ stemde gestaakt om druk uit te oefenen op de grondwettelijke vergadering om de uitslag van het referendum te respecteren. Ondertussen ligt de grondwettelijke vergadering wat op apegapen en wordt er nog steeds gediscussieerd over het reglement van de debatten dan over de nieuwe grondwet. Het parlement keurde onlangs ook een nieuwe landhervormingswet goed die wel eens grote gevolgen zou kunnen hebben voor de grootgrondbezitters hier in Santa Cruz. Reden genoeg voor een nieuwe staking, vinden ze hier in Santa Cruz.
Bij de vorige staking heb ik heel wat geleerd over hoe de samenleving hier in Santa Cruz in elkaar zit en ik schreef er toen ook een berichtje over voor Blogivia. Maar om één of andere reden heb ik dat toen niet gepubliceerd. Het berichtje kan echter zonder veel aanpassingen hernomen worden voor de staking van vandaag.
In de 4 departementen van de laaglanden in het oosten van Bolivia (ook wel de ‘halve maan’ genoemd, naar de vorm die deze departementen hebben op kaart) werd vandaag algemeen gestaakt. De staking werd begin deze week aangekondigd door het Comité Cívico van Santa Cruz (ook wel Comité Pro Santa Cruz genoemd). Deze organisatie wordt verondersteld de burgers van Santa Cruz te vertegenwoordigen en hoewel het Comité een zeer groot aantal ledenorganistaties telt, waaronder ook enkele arbeiders- en andere sociale bewegingen, is het toch vooral het machtsvehikel van de oligarchie.
Deze oligarchie bestaat uit een klein aantal zeer machtige families. Deze families bezitten grote oppervlaktes land (sommigen hebben veeteeltbedrijven die tot 100.000 hectare groot kunnen zijn), zijn eigenaars van de banken in Santa Cruz, controleren voor een groot deel de handel in de regio, zijn eigenaar van de tv-kanalen en bezetten de belangrijke posten in het politiek bestuur. Niet zelden is één familie tegelijkertijd actief op elk van deze vlakken. De families kennen elkaar goed en doordat ze zowel de economie, de politiek als de media in handen hebben is het voor hen niet moeilijk om de macht die ze hebben te consolideren (en ook te misbruiken).
Vroeger maakte de oligarchie ook de dienst uit in de nationale politiek. Maar nu is er de MAS (Movimiento al Socialismo), de partij van president Evo Morales. Zowel in het parlement als in de grondwettelijke vergadering heeft de MAS een absolute meerderheid en op die manier zijn ze in staat de macht van de oligarchie aan te tasten. De oligarchie reageert hierop door volop de kaart van de autonomie te trekken: met meer autonomie en meer bevoegdheden voor de departementen zouden ze in staat zijn hun macht te bestendigen zonder de bemoeienissen van La Paz.
In alle media wordt dan ook constant propaganda gevoerd voor meer autonomie, tot in sport- en kookprogramma’s op tv toe. Op het centrale plein staat in het weekend een microfoon die iedereen die dat wil kan gebruiken om zijn steun aan de autonomie te betuigen. De kreet ‘¡Autonomía!’ ben ik ondertussen al een beetje beu gehoord en begint wat te lijken op een mantra die de verlossing van alle problemen in Santa Cruz lijkt in te houden. Een verschil tussen de staking van vandaag en die van september is wel dat ‘¡Autonomía!’ nu dikwijls wordt vervangen door ‘¡Indipendencia!’ (onafhankelijkheid), een teken dat de posities ondertussen wat geradicaliseerd zijn.
Zowel de staking van september als die van vandaag mag je gerust algemeen noemen: bijna geen winkel of kantoor open en bijna geen enkele auto op straat. Het lijken wel autoloze vrijdagen, met fietsers en spelende kinderen op de anders zo drukke straten. Toeval of niet: de twee stakingen werden telkens op een vrijdag gehouden, zodat de mensen eigenlijk een verlengd weekend hebben. Zo is het natuurlijk niet zo moeilijk om de mensen achter de staking te krijgen, hoewel voor veel mensen hier een dag zonder werken een dag zonder inkomen betekent en wel eens voor problemen kan zorgen.
Het is niet dat de alle inwoners van Santa Cruz achter de staking staan: voor veel mensen is een dag staking een feestdag die ze cadeau krijgen zonder echt te weten waarom. De reden waarom de stakingen steevast ‘een succes’ zijn is dat de stad eigenlijk wordt gegijzeld door het Comité, of beter gezegd: door de Unión Juvenil Cruceñista (UJC). Deze laatste is een vereniging van jongeren, die door het Comité wordt betaald om allerlei vuile werkjes op te knappen. De UJC ontstond in de jaren ‘50 als intellectuele beweging, maar is ondertussen uitgegroeid tot de rascistische (sommigen durven zelfs stellen: fascistische en nazistische) stoottroepen van het Comité en de oligarchie.
Sinds een paar maanden verscheen er in Santa Cruz heel wat rascistische grafitti, tegen de ‘collas’ (immigranten uit de hooglanden) en tegen Evo Morales. Echt heel zeker ben ik er niet van, maar volgens mij is dit ook het werk van de UJC. Tijdens de stakingen houden ze kruispunten bezet, provoceren ze ’stakingsbrekers’ en zorgen ze voor tv-beelden die op de kanalen van de oligarchie gebruikt worden om aan te tonen hoe succesvol de staking wel niet was en hoe hard de inwoners van Santa Cruz wel niet achter de staking staan.
Als Belg, gewoon aan scheiding der machten, onafhankelijkheid van media en het leven in een rechtsstaat, was het voor mij een rare ervaring om stilletjesaan de samenleving hier in Santa Cruz en Bolivia te leren kennen. Zoals zo vaak realiseer ik mij dan dat in België (en in het Westen in het algemeen) zovele dingen zo vanzelfsprekend lijken, terwijl ze dat helemaal niet zijn. Als de mensen dat in het Westen zich toch ook eens zouden realiseren…
November 29th, 2007 at 3:14 am
[…] deze stakingen wordt Santa Cruz lamgelegd: meer uitleg over hoe dat in zijn werk gaat vind je in dit bericht over een vorige staking. Tijdens zo’n staking zit er niets anders op dan je tijd thuis wat nuttig te gebruiken en dat […]